KHIÊM NHƯỜNG – CUỘC CHIẾN TRONG TÂM HỒN CON NGƯỜI

Những năm gần đây, thế giới không ngừng chứng kiến những cuộc chiến khốc liệt tại nhiều vùng đất, đặc biệt là Trung Đông. Bom đạn, hận thù, tranh chấp quyền lực và lãnh thổ đã biến nhiều thành phố thành đống đổ nát, đẩy biết bao con người vào cảnh ly tán và đau thương. Khi nhìn vào những cuộc chiến ấy, người ta thường nghĩ rằng chiến tranh chỉ bắt nguồn từ những xung đột chính trị hay lợi ích kinh tế. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, chúng ta sẽ nhận ra: trước khi chiến tranh bùng nổ trên chiến trường, nó đã âm thầm hình thành trong lòng con người.

Chiến tranh bắt đầu khi cái tôi không còn biết nhường bước, khi tham vọng vượt lên trên tình người, khi con người muốn khẳng định mình bằng cách lấn át hoặc loại trừ người khác. Nói cách khác, trước khi có chiến tranh giữa các dân tộc, đã có một cuộc chiến âm thầm trong chính tâm hồn con người: cuộc chiến giữa kiêu ngạo và khiêm nhường. Chính trong bối cảnh ấy, gương sống của Thánh Giuse trở thành một lời phản biện sâu sắc cho não trạng của thế giới hôm nay. Nếu xã hội hiện đại khuyến khích con người phải nổi bật, phải được nhìn thấy và được công nhận, thì Thánh Giuse lại chọn một con đường hoàn toàn khác: con đường âm thầm, khiêm nhường và trung tín.

Trước hết, sự khiêm nhường của Thánh Giuse thể hiện trong cách ngài thi hành sứ mạng. Khi biết Đức Maria mang thai, ngài đứng trước một thử thách lớn của đời mình. Theo luật Do Thái lúc bấy giờ, ngài hoàn toàn có thể công khai tố cáo để bảo vệ danh dự của mình. Nếu làm như vậy, nhiều người có lẽ cũng cho rằng đó là điều hợp lý. Nhưng Thánh Giuse đã không chọn con đường ấy. Ngài quyết định âm thầm rút lui để bảo vệ danh dự của Đức Maria. Hành động ấy cho thấy một chiến thắng nội tâm rất lớn. Bởi lẽ, bản năng tự nhiên của con người luôn muốn bảo vệ cái tôi của mình trước tiên. Nhưng Thánh Giuse đã vượt qua bản năng ấy để đặt tình yêu và lòng nhân hậu lên trên. Trong khi thế giới thường giải quyết xung đột bằng đối đầu, Thánh Giuse đã chọn sự khiêm nhường để hóa giải xung đột.

Khi thiên thần hiện đến trong giấc mộng và mời gọi ngài đón Đức Maria về làm vợ, Thánh Giuse cũng không tranh luận hay đòi hỏi những lời giải thích dài dòng. Ngài lập tức vâng phục. Sự vâng phục ấy không phải là thụ động hay yếu đuối, nhưng là sức mạnh của một tâm hồn biết đặt ý muốn của Thiên Chúa lên trên ý riêng của mình. Chỉ người khiêm nhường mới có thể làm được điều đó. Không dừng lại ở đó, sự khiêm nhường của Thánh Giuse còn thể hiện trong chính đời sống lao động bình thường của ngài. Ngài sống nghề thợ mộc tại Nadarét, một nghề đơn sơ, không mang lại danh tiếng hay địa vị xã hội. Trong khi nhiều người luôn tìm cách vươn lên để được công nhận, Thánh Giuse lại chấp nhận một đời sống âm thầm. Nhưng chính trong sự âm thầm ấy, ngài đã chu toàn một sứ mạng vĩ đại: trở thành người bảo vệ Thánh Gia và người cha nuôi của Chúa Giêsu.

Nhìn vào cuộc đời Thánh Giuse, chúng ta thấy một nghịch lý rất sâu sắc: ngài càng sống khiêm nhường, vai trò của ngài trong chương trình của Thiên Chúa càng trở nên lớn lao. Điều đó cho thấy giá trị của con người trước mặt Thiên Chúa không nằm ở việc họ được nhìn thấy bao nhiêu, nhưng ở mức độ trung tín của họ đối với sứ mạng được trao phó. Chính vì thế, khi nhìn lại thế giới hôm nay, chúng ta hiểu rằng không phải mọi cuộc chiến đều diễn ra trên chiến trường. Có những cuộc chiến âm thầm nhưng quyết liệt hơn nhiều, đó là cuộc chiến trong tâm hồn mỗi người. Mỗi ngày, con người phải chọn lựa: hoặc để cái tôi của mình thống trị, hoặc học cách khiêm nhường để nhường chỗ cho Thiên Chúa.

Trong một thế giới đầy những cuộc chiến bên ngoài, Thánh Giuse mời gọi chúng ta bước vào một cuộc chiến khác, âm thầm hơn nhưng cũng khốc liệt hơn: cuộc chiến trong chính tâm hồn mình. Đó là cuộc chiến chống lại lòng kiêu ngạo, chống lại khát vọng phải được hơn thua, phải được nhìn nhận, phải được đứng trên người khác. Bởi lẽ, trước khi con người cầm vũ khí chống lại nhau, họ đã để cho cái tôi của mình chiến thắng lòng khiêm nhường. Thánh Giuse đã chiến đấu cuộc chiến ấy suốt cuộc đời mình. Không bằng lời nói lớn lao, không bằng những hành động gây chấn động, nhưng bằng một đời sống lặng lẽ mà kiên vững. Ngài chọn đứng phía sau để Thiên Chúa được tỏa sáng, chọn nhường bước để tình yêu được bảo vệ, chọn thinh lặng để ý Chúa được thực hiện. Chính sự khiêm nhường ấy đã trở thành sức mạnh làm nên vẻ đẹp thánh thiện của cuộc đời ngài.

Và có lẽ, thế giới hôm nay không cần thêm những con người muốn chiến thắng người khác, nhưng cần những con người đủ can đảm để chiến thắng chính mình. Không cần thêm những tiếng nói ồn ào, nhưng cần những tâm hồn biết lắng nghe. Không cần thêm những cuộc tranh giành để khẳng định cái tôi, nhưng cần những con người biết âm thầm phục vụ để Thiên Chúa được lớn lên. Xin Thánh Giuse dạy chúng ta bước vào cuộc chiến thầm lặng ấy mỗi ngày. Bởi khi một con người học được sự khiêm nhường, họ không chỉ biến đổi chính mình, mà còn góp phần làm dịu đi những xung đột của thế giới. Và biết đâu, chính từ những tâm hồn khiêm nhường như thế, bình an của Thiên Chúa sẽ bắt đầu lan tỏa giữa một thế giới đang quá quen với chiến tranh và chia rẽ.

—– Cecilia —